logo

Fındık Üreticisi Bunları Bilmeli !

Fındık Üreticisi Bunları Bilmeli !

FINDIK ALANLARININ DİKİMİ VE SÖKÜMÜ ÜZERİNE
Fındık dikimiyle ilgili olarak, 1993 yılında 93/3985 sayılı Karar ile fındık üretimine izin verilecek alanlar belirlenmiş ve belirlenen alanların dışında fındık bahçesi tesis edilmesi ve yenilenmesi yasaklanmıştır.

Bölgemizde yapılan çoğu toplantı konferans ve panelde fındık üretim alanlarının sökülerek alternatif ürünler dikilmesi konuşulmaktadır.

Dünya çapında tekel olduğumuz stratejik ürünümüz olan fındığın ekim alanlarının daraltılması bahçelerin sökülmesi içler acısı bir durumdur. Fındık sökümünün bu topraklarda yaşayan ve bu topraklara karşı vefa duyan insanları son derece rahatsız etmektedir. Diğer ülkeler fındık dikim alanlarını artırmaktayken bizde sökülmesinin gündemde olması hem bu ülke insanına hakaret hem de Karadeniz’in maddiyat olarak tamamen bitirilmesi anlamına gelmektedir. Karadenizlinin bu konuda sınıfta kaldığını üzülerek ifade etmeliyim.

Yukarıda tarih ve nosunu verdiğim genelge ile fındık alanlarının çoğaltılması yasaklanmış ve fındık tabusu olmayan alanlarda fındık sökümü ile ilgili yasa 2001 yılında meclise getirilmiştir. Bu yasaya göre fındık tabusu olmayan alanlardaki fındıkların tamamen sökülmesi emredilirken fındık tabusu olan alanlardaki fındıklarında kademeli olarak sökülmesi ve yerine “ahududu” ekilmesi önerilmektedir. Giresun ilinde bunun uygulaması yapılmış ve hala daha tarım müdürlükleri yasal hale gelmemesine rağmen halka bunu önermektedir.

Oysa dünya fındığının %70 ine yakınını üreten ülkemiz tek tekel ürünü fındığı hem koruyamamakta hem de nasıl yetiştirileceğini bilmemektedir. Ülkemiz insanının çok büyük bir bölümünün kültürüne ters olmasına rağmen “opera ve bale” için okullar açılırken fındıkla ilgili tek bir okul veya ders yoktur. Bir ülkenin müstemleke olduğunun belgelerinden bir tanesi de işte budur.

Yakın tarihimizde Karadeniz’den iki tane Başbakan onlarca bakan ve millet vekili çıkmasına rağmen Karadeniz’in dertleriyle dertlenen tek kişi çıkmamıştır.

FINDIK VE AFLATOKSİN

Fındığımızda aflatoksin adında zehirli bir madde bulunmaktadır. Bu maddeden dolayı fındığımız gerek kabuklu ve gerekse fındık ürünleri olarak dış piyasada yeterince satılamamaktadır. Fiskobirlik’in, Tarım ve Kredi Kooperatiflerinin, Ticaret Odaları ve Borsaların üreticilerin kaliteli fındık üretmesi amacıyla düzenli olarak bilgilendirme çalışmaları yapmaları gerekmektedir. Üreticilerimiz de eğer bu uyarılara özenle dikkat ederse, Avrupalının fındığımız için öne sürdüğü aflatoksin bahanesini ortadan kaldırmış oluruz. Yani ürünümüze ayıp çıkarmalarına fırsat verilmemelidir. Aflatoksin ortaya çıkarmamak için üreticiler iklimi yakından takip edip harmanlama aşamalarını hassas olarak yapmaları gerekmektedir. Zira bu ürün bizim yüz akımızdır.

Dünyanın hiçbir yerinde ağustos ayında fındık toplama işi yapılmaz. Çünkü ağustos ayı fındığın randımana çalıştığı ve kabuğunu tamamen doldurduğu aydır. Ağustos ayında toplanan fındık içerisinde boşluk olacağından kurutulma aşamasında oksitlenme yaparak aflatoksin zehirini içerisine depo edecektir. Fındığın mutlaka ve mutlaka eylül ayının ikinci haftasında toplamaya başlanması gerekmektedir.

Fındık pazarında etkili bir yer edinebilmemiz fındığın rantından yararlanabilmemizi gerektirmemektedir

Sürdürülebilir ve Karlı Fındık Yetiştiriciliği Projesi Bilgilendirme toplantısında konuşan Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turan Karadeniz, üreticinin fındık konusunda, güvenilir bilgiye aç ve istekli olduğunu söyleyerek fındık hakkında ilk işe başlanacağı yerinde eğitim ve öğretim olduğunu vurgulamıştır.

FINDIK DİKİMİ

Türkiye ölçeğinde fındık dikimi yüzyıllar öncesinin geleneğine göre yapılmaktadır. Fındık dikimi ile başlayan yetiştiricilik söküm ile son bulmaktadır. Bu süreçte yetiştiriciyi memnun edebilmesi için gerekli şartlar yerine getirilerek yüzyıllar öncesi adetlerden uzaklaşılması gerekmektedir.

Dikime Şöyle Başlanmalıdır

Düz araziler için tarlanın ağaç yetiştirme geleneği biliniyorsa ve tarlada ağaçlar fazla büyüme gösteriyorsa 1,5 metrelik bir daire kazılır. Her daire arası 4 metre olacak şekilde kazılacak dairelerin kenarlarına belirli Aralıklarla fideler yerleştirilir.

Arazi yamaç ise yapılacak iş araziyi yamaca paralel 1-metre genişliğinde boydan boya kanal kazılarak Kazılan bu kanalın yamaç tarafına belirli aralıklarla fideler dikilir. En az iki yıl fidenin tam dibine kazma vurulmaz. Diğer taraflar küçük kazmalarla kazılabilir. Kanalın yamaç tarafı az yüksek bırakılarak yağmur sularının kanalda kalması sağlanır.

Fındık fidesi 4 yıl gibi bir zamanda üretime geçecek (dal) olma durumuna gelir. Eskiyen dalları kesmeden önce aynı dalın yerine gelebilecek bir sağlam fide yetiştirilir. Eskiyen dalı kesince, kestiğimiz dalın kazma ile kökünü de çıkartmalıyız. Yani dalların kökleri belirli bir noktada kümeleşmemesi için dalları ileri geri, sağa sola doğru ilerletmeliyiz. Kestiğimiz dalın kökünü kesinlikle çıkartmalıyız.

Dalın Kökünü Almazsak

Kestiğimiz dalın kökünü kazma ve küçük nacak baltası ile yerinden almazsak, bugün Türk fındık yetiştiricilerinin geldiği noktadan ileri gidemeyiz. Dal kökleşme ile beraber hantal bir duruma dönüşecek ve fındık üretiminde, ocak (kaful) da düşüşler olacaktır. Kümeleşmiş kökün içerisine yerleşecek olan fındık kurdları fındığın gelişmesi aşamasında kökleri kemirdiğinden dallarda yeterlilik gösteremeyecek olan fındık, olgunlaşmadan yere dökülecektir. Özellikle Ağustos ayı başlarında görülen dökülmenin nedeni fındık köklerindeki kurdlardır.

Bundan dolayıdır ki yetiştirici kestiği dalın kökünü mutlaka çıkartmalıdır. Bu şekilde yapacağımız üreticilikte fındık sökümü ifadesi de son bulacaktır. Bir- iki kişinin kaldııp taşıyamayacağı fındık kökleri de tarih olacaktır.

Dalın Boyu

Fındık fidesi dal olduğunda boyu ortalama 2,5- 3 metreye kadar ulaşır. Tabii bu arazilerin verimine göre değişir. Eğer arazi verimli ise dalın boyu 3 metreye ulaşınca dalın uc kısmı kesilir. Verimli olmayan arazilerde arazinin durumuna göre 2,5 metre veya daha verimsiz ise arazının durumuna göre dalın uc kısmı kesilir. Dalın uc kısmının kesilmesiyle dal yanlara büyüyecek ve daha zengin ve verimli hale gelecektir.

Bu uygulamada rüzgârların dal üzerindeki olumsuz etkileri de azami ölçüde düşecektir.

Fındık Toplama Zamanı ve Şekli

Fındık her yılın Eylül ayının ikinci haftasından önce toplanmamalıdır. Türkiye de fındık toplama zamanı bilimsel ölçütlerde değildir. Gerek fındık üreticileri, gerek üretici kuruluşları ve gerekse Tarım bakanlığı bu konuda cezai müeyyideler oluşturmalıdır. Ağustos ayında toplanan fındık öncelikle randıman açısından son derece kayıptır. Üretici fındığı erken topladığında fındığı randıman tutmayacak ve eline az para geçecektir. Fındık Ağustos ayında randımanını tamamlayacağından erken toplanması halinde ise düşük randıman da üretim gerçekleşmiş olacaktır.

Fındığın Ağustos ayında toplanması sadece randıman açısından değil İhracatta yaşanan “aflatoksin” maddesi açısından da sıkıntı meydan getirecektir. Nitekim bugün bu sıkıntıyı yaşamaktayız.

Erken toplanan fındık henüz kabuğunu doldurma işi tamamlanmadığından ve de yetişme gerçekleşmediğinden kuruma noktasında ve saklama noktasında “aflatoksin” madde bulunduracağı kesindir. Bu maddeyi bahane ederek fındığımızı almayanlara bizler bilimden uzak bir şekilde ve sadece siyasi hezeyanlarla kızmaktayız. Hâlbuki bu madde insan sağlığı açısından oldukça Zararlı bir maddedir. İhracat sırasındaki bu durumun üstesinden gelebilmek için bilimden uzak önerilere sarılmamalıyız.

Mesela: Fındığımızı işleyerek satalım denmektedir. Sanki fındığı işlediğiniz zaman bu madde içerisinde olmayacaktır. Fındığı işleyerek satmanın elbette ki yararları vardır ama bu yararlar sağlık açısından değildir. Fındığı işleyerek satarsan, işlemek için kurulacak kuruluşlar (fabrika) da insanlarımız istihdam edileceği için işsizlik açısından faydası vardır. Fındığı “aflatoksin” zararlı maddesinden kurtarmak için fındığın Eylül ayının ikinci haftasında toplamaya başlanması şarttır.

Toplama İşlemi

Fındık kesinlikle silkelenerek toplanmalıdır. Fındık dalını eğerek toplama işlemi fındık üretimi açısından son derece zararlı ve aynı oranda da yetiştirici açısından rantabilize değildir.

Fındık yetiştiren bazı ülkelerde fındık tarlalarının altları betonlama yapılmaktadır. Bu şekilde silkelenerek toplanan fındıkların toplanması daha kolay olmaktadır. Ancak ben şahsen doğal ortamı bozma taraftarı değilim. Yamaçlarda fındık dikiminde 1 metre genişliğinde ki kanalın temiz olması halinde düzlüklerde de yerlerin temiz olması halinde fındığımızı çok rahat toplayacağız kanısındayım. Hatta silkelenerek yapılacak toplama işi sadece silkeleyecek olan kişi için zahmetli olacaktır. Fındığı yerden toplama işi ise çocukların bile yapabilecekleri iş olacaktır.

Fındık dal eğilerek toplandığında, dalın damarlarının çatlaması sonucu gelecek yıl bu dal da ya da bu ocak (kaful) da fındık oldukça az olacaktır. Çünkü damarları çatladığından bir yıl gibi bir süre kendi damarını tamirle geçecek ve üretici için kazançlı olmayacaktır.

Dal eğerek veya dalın üstüne çıkarak yapılan toplamalarda Fındık dallarında ki tahriş ve kırılmalardan dolayı tarla zayiat verecektir. Bir fındık dalının ortalama 8 yılda olgunlaştığını düşünürsek bu toplama sistemi üreticiye oldukça pahalıya mal olacaktır. Nitekim böyle de olmaktadır.

Budama İşlemi

Fındık budama işlemi aslında en kolay olan işlemler arasındadır. Baştan beri dikimi ve yetiştirilmesi ortak aklın ürünü olan tarlalarda budama işlemi oldukça kolay bir bölüm olarak karşımıza çıkar. Dikkat edilmesi gerekenler burada da aynıdır. Dalların kesilmeleri halinde eski dalın kökleriyle beraber sökülmesi gerekir. Fındık dibi fidelerin de sökülerek kaldırılması gerekmektedir.

Fındık dibi fidelerden eğer eskimeye yüz tutan dal varsa onun yerine bir tane bırakılır diğer fideler kökleriyle beraber sökülerek çıkartılır. Dallarda ki budama ise normal ölçülerde gerektiği şekilde yapılır.

Kurutma İşlemi

Fındığın en son işlemi ise kurutma işlemidir. Eğer fındık yukarıda bahsetmiş olduğum şartlarda yetiştirilirse o zaman fındığın kurutma işi kolaylaşacaktır. Eylül ayına kalan toplama işlemi fındığın dalında kurumasına vesile olacağından az bir kurutma işlemi ile fındık piyasaya sürülebilecektir.

Erken toplanan fındığın kurutulmasında sıkıntılarla karşılaşılmaktadır. İyi derece de kurumayan fındığın “aflatoksin” maddesi taşıyacağı kesindir.

Fındık birlikleri ve tarım bakanlığı dünya da tekel olabilecek tek ürünümüz olan fındığa hizmeti görev kabul ederek çok yağmur alan bölgelerdeki fındığın kurutulması için modern kurutma evleri kurulabilir.

Mesela: Fındık üretilen yerlerin birçoğunda çay ürünü de üretilmektedir. Çay ambarları modern fındık kurutma ambarlarına dönüşebilir. Üstelik çay ambarları fındık kurutma işleminin yapıldığı aylarda boş olmaktadır. Ambar içerisine kurulacak sistemle beraber Ambar sadece çay ambarı olma özelliği olmayacak aynı oranda kurutma ambarı da olacaktır. Yani iki işlevli bir ambar olacaktır. Ayrıca bu sistem apartmanların bodrum katlarında çok kolayca yapılabilecek bir sistemdir. Yeter ki yönetsel erkler ülkemizin bu zenginliklerini yok etme anlayışında olmasın.

Fındık üreticileri ve bölge insanı bu bilgileri mutlaka tarlalarında uygulamalıdırlar. Burada en büyük sıkıntı fındık toplama zamanıdır. Yönetsel erkler bu zamanın yeniden gözden geçirilerek ağustos ayında fındık toplanması işini yasaklamalıdır. Halkımızın bu tedbirlere dikkat etmesi hem kendi menfaatine hem de ülke menfaatinedir.

1993/3985 tarih ve sayılı genelge kaldırılmalıdır.

Unutulmamalıdır ki fındık gelecekte özellikle sıvı yağ üretimi için en önemli bitki durumuna gelecektir. Fındık yağı hafifliği ile ve yanmaması ile diğer yağlardan oldukça üstün bir yere sahiptir.

Kalp damar hastalıkları ve özellikle yüksek tansiyonun eskimeyen ilacı fındık ve fındık yağıdır.

Başta Karadeniz olmak üzere Marmara ve Trakya nın Karadeniz sahillerinde fındık yetişmektedir. Marmara bölgesinde Kocaeli ve Yalova da son derece iyi fındık yetişmektedir. Ülkemizin dövize her zaman ihtiyacı vardır. Fındık gibi STRATEJİK bir ürünün bilimsel verilere göre yetiştirilmesi zaruridir.

Kaynak:hakimiyethaber

 

Share
#

SENDE YORUM YAZ